İletişimISSN:e-ISSN: 3108-4885
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
TürkçeEnglish
AnasayfaHAKKINDAAMAÇ VE KAPSAMYAZARLAR İÇİN REHBERMakale GönderSon SayıArşivİletişim

Eğitim Yapılarında Ses Kayıt Stüdyolarının Akustik Tasarımının Bir Örnek Üzerinden İncelenmesi

Ali Kaygısız,Rumeysa TUNA SAYIN,Fatih Semerci

  • Ali Kaygısız: AKSARAY ÜNİVERSİTESİ
  • Rumeysa TUNA SAYIN: Necmettin Erbakan UNİVERSİTESİ
  • Fatih Semerci: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ
  •  Yıl : 2026
  •  Cilt : 3
  •  Sayı : 1
  •  Sayfa : 58-77
Müzik üretim süreçlerinin dijitalleşmesiyle birlikte ses kayıt mekânları, geçmişin büyük ticari tesislerinden ziyade eğitim kurumları bünyesindeki küçük hacimli proje stüdyolarına doğru kaymıştır. Küçük odaların fiziksel doğası, özellikle alçak frekanslarda rezonans boşlukları yaratarak sesin nötr duyumunu zorlaştıran duran dalgalar ve renklenme gibi akustik problemler ortaya çıkarmaktadır. Bu bağlamda araştırma, N.E.Ü. Güzel Sanatlar ve Mimarlık Fakültesi'nde yer alan ses kayıt stüdyosu ve kontrol odasının akustik koşullarını nesnel ölçütler üzerinden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın yöntemi; yerinde gerçekleştirilen akustik ölçümler, literatür temelli matematiksel hesaplamalar ile "Amroc" yazılımı üzerinden yapılan üç boyutlu oda modu analizlerinden oluşmaktadır. Akustik ölçümler sonucunda, ses kayıt stüdyosunda alçak frekanslarda yüksek olan reverberasyon sürelerinin frekans seviyesi arttıkça azaldığı tespit edilmiştir. Bu durumun yüksek frekanslı sesleri maskeleyerek müzikal netliği bozabileceği ifade edilmiştir. Kontrol odasında ise 63 Hz dışındaki tüm frekans bantlarında birbirine oldukça yakın ve dengeli, ancak optimum düzeyin biraz üzerinde çınlama süreleri ölçülmüştür. Arka plan gürültü ortalamalarının kayıt stüdyosunda 21,50 ile 38,00 dBA arasında seyrederek ideal kabul edilen NC 15-20 eğrilerini aştığı gözlemlenmiştir. Oda modu analizlerinde eksenel mod enerjilerinin yüksekliği dikkat çekmiş; ancak hesaplanan Q faktörü değerlerinin işitilebilirlik sınırı olan 16'nın altında kalması sebebiyle, odalarda algılanabilir düzeyde ciddi bir renklenme sorunu olmadığı doğrulanmıştır. Sonuç olarak, eğitim yapılarındaki stüdyo ve kontrol odası tasarımlarında ortam gürültüsünün izole edilebilmesi adına, sirkülasyon holleri ile stüdyo arasına kesinlikle tampon mekânlar konumlandırılmalı ve mimari sistem çift kabuk olarak kurgulanmalıdır. Bununla birlikte mekânın en, boy ve yükseklik boyutları mod çakışmalarını engelleyecek oranda tasarlanmalı; yüzey malzemeleri hedeflenen çınlama süresine uygun seçilerek, tasarım henüz erken aşamalarındayken bilgisayar simülasyonları ile desteklenmelidir.
Atıf yapmak için : Kaygısız, A., Tuna Sayın, R., & Semerci, F. (2026). Eğitim Yapılarında Ses Kayıt Stüdyolarının Akustik Tasarımının Bir Örnek Üzerinden İncelenmesi. Thinking of Urban Decoding Journal (TUDEJ), 3(1), 58-77.

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Thinking Of Urban Decoding Journal
2026, Cilt3, Sayı1
E-ISSN: 3108-4885
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Bech, S. (1995). Timbral aspects of reproduced sound in small rooms. I. The Journal of the Acoustical Society of America, 97(3), 1717-1726.
  2. Bech, S. (1998). Spatial aspects of reproduced sound in small rooms. The Journal of the Acoustical Society of America, 103(1), 434-445.
  3. Błaszak, M. A. (2006). A new method for analysis of the modal characteristics of small rectangular rooms. Archives of Acoustics, 31(4), 461-469.
  4. Błaszak, M. A. (2008). Acoustic design of small rectangular rooms: Normal frequency statistics. Applied Acoustics, 69(12), 1356-1360. https://doi.org/10.1016/j.apacoust.2007.10.005
  5. Bricio, C. (2026). The Q factor. Sonimus. https://sonimus.com/blog/info/the-q-factor.html
  6. Demircan, K. (2022). Mevcut konutlara ev tipi kayıt stüdyosu entegrasyonu.[Yüksek lisans tezi] Beykent Üniversitesi.
  7. Demiray, A., & Durak, Y. (2021). Farklı akustik ortamların çalgı performansına etkisinin incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(2), 650-672.
  8. Evans, W. (2013). The influence of loudspeaker directivity upon the perception of reproduced sound in domestic listening rooms [Doctoral dissertation, University of Surrey]. Surrey Research Insight Open Access.
  9. Everest, F. A. (1979). How to build a small budget recording studio from scratch... with 12 tested designs. TAB Books.
  10. Everest, F. A., & Pohlmann, K. C. (2009). Master handbook of acoustics (5th ed.). McGraw-Hill.
  11. Fazenda, B. M., Avis, M. R., & Davies, W. J. (2003, October 10-13). Difference limen for the Q-factor of room modes [Paper presentation]. AES 115th Convention, New York, NY, United States.
  12. Fuchs, H. V., Zha, X., & Pommerer, M. (2000). Qualifying freefield and reverberation rooms for frequencies below 100 Hz. Applied Acoustics, 59(4), 303-322.
  13. Holm, J., & Mäkivirta, A. (2013, August 22-24). Quantifying diffraction in time domain with finite element method [Paper presentation]. AES 51st International Conference, Helsinki, Finland.
  14. Huber, D. M., & Runstein, R. E. (2005). Modern recording techniques (6th ed.). Focal Press.
  15. İlgürel, N. (2015). Ses kayıt stüdyolarının akustik tasarımı. Ege Mimarlık, (2015/1-2), 20-23.
  16. Kaplanis, N., Bech, S., Jensen, S. H., & van Waterschoot, T. (2014, August 27-29). Perception of reverberation in small rooms: A literature study [Paper presentation]. AES 55th International Conference, Helsinki, Finland.
  17. Kaplanis, N., Bech, S., Lokki, T., van Waterschoot, T., & Jensen, S. H. (2019). Perception and preference of reverberation in small listening rooms for multi-loudspeaker reproduction. The Journal of the Acoustical Society of America, 146(5), 3562-3576. https://doi.org/10.1121/1.5135582
  18. Kelle, D., Şentop Dümen, A., & Yılmaz, S. (2021). Kayıt stüdyolarının akustik tasarım yaklaşımları ve örnek uygulama. 14. Ulusal Akustik Kongresi ve Sergisi, 222-237. İstanbul Bilgi Üniversitesi.
  19. Long, M. (2006). Architectural acoustics. Elsevier Academic Press.
  20. Malecki, P. (2015). Spatial impulse response assessment in room acoustics auralization. Acta Physica Polonica A, 128(1-A), A-17-A-21.
  21. Meissner, M. (2017). Acoustics of small rectangular rooms: Analytical and numerical determination of reverberation parameters. Applied Acoustics, 120, 111-119. https://doi.org/10.1016/j.apacoust.2017.01.020
  22. Önen, U. (2020). EQ üzerindeki bandwidth ve Q parametreleri. Ufuk Önen ile Ses Kayıt ve Müzik Teknolojileri. https://www.ufukonen.com/tr/eq-bandwidth-q-parametreleri.html
  23. Pelen, S. (2016). Türkiye'de müzik teknolojisi eğitimi: Lisans programları ve stüdyo / laboratuvar olanaklarının karşılaştırılması. [Yüksek lisans tezi] Hacettepe Üniversitesi.
  24. Sinal, Ö. (2015). Effects of reverberation time on classical singers' preferences upon music practice rooms. [Yüksek lisans tezi] İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi.
  25. Skålevik, M. (2011). Small room acoustics – the hard case. AKUTEK. www.akutek.info
  26. Tıraş, M., & Yüğrük Akdağ, N. (2024). Kayıt stüdyolarının kontrol odalarında hacim akustiğinin bir vaka üzerinden değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 39(2), 1241-1254. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1172980
  27. Vergili, S., & Öziş, F. (2022). Yeni dönem stüdyo kontrol odalarının akustik performansları. Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, 8(Özel Sayı), 452-466. https://doi.org/10.36442/AMADER.2022.68
  28. Yaşar, A. (2021). Konservatuvar işlevli okullarda mekanların akustik performanslarının geliştirilmesine yönelik fiziksel müdahale uygulamalarına ilişkin öneriler: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Devlet Konservatuvarı örneği. [Yüksek lisans tezi] Başkent Üniversitesi.
  29. Yavuz, A. (2007). Ses kayıt stüdyosu tasarımı ve mimari akustik. [Yüksek lisans tezi] Yıldız Teknik Üniversitesi.
  30. URL-1: https://amcoustics.com/ (Erişim tarihi: 30.07.2026)