İletişimISSN:e-ISSN: 3108-4885
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
TürkçeEnglish
AnasayfaHAKKINDAAMAÇ VE KAPSAMYAZARLAR İÇİN REHBERMakale GönderSon SayıArşivİletişim

AKILLI ŞEHİRLER VE YASAL MEVZUAT

Selman ÖZDEMİR

  •  Yıl : 2025
  •  Cilt : 2
  •  Sayı : 1
  •  Sayfa : 13-42
Metropolleşmeye bağlı olarak şehirlerde ortaya çıkan ulaşım, iletişim sorunları; ekonomik, demografik, sosyal ve çevresel sorunlar; arazi kullanım kararlarındaki değişiklikler; gayrimenkul arz ve talep yönlerinin ve şekillerinin değişmesi gibi durumlar günümüzde farklı bir boyut kazanmıştır. Bu durum pek çok problemi de beraberinde getirmiştir. Akıllı şehir, bu sorunların farklı bir yaklaşımla ele alınmasını sağlayan modern bir kavramdır. Akıllı şehir; teknolojik altyapıyı kullanarak mevcut duruma göre daha yaşanabilir, daha sağlıklı, daha huzurlu, daha temiz, tabiatla daha fazla uyumlu, sürdürülebilir şehirler oluşturulmasını gaye edinen bir kavramdır. Akıllı şehrin telosu, şehri yaşanılabilir şehre dönüştürüp, yaşanılabilirliğin devam ettirilmesidir. Akıllı şehir kavramının temel icra mercileri, idare adı verilen kamu hizmetlerinin yürütülmesinden sorumlu kamu kurum ve kuruluşlarıdır. Böyle olunca, kamu idarelerinin herhangi bir faaliyeti yürütmedeki temel hukukî altyapının nasıl kurgulandığının incelenmesi zorunlu hale gelmektedir. Dolayısıyla akıllı şehir kavramının mevzuat altyapısının oluşturulması, kavramın günlük hayatta uygulanmasını kolaylaştırıcı bir etkendir. Aynı zamanda hakların ve hürriyetlerin hukukî güvenliğinin sağlanması bakımından da mevzuat çerçevesinin oluşturulması zorunludur. Bu çalışmada, Türk Hukuk Sisteminde akıllı şehir kavramının mevzuat altyapısı incelenmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda Anayasa’dan başlayarak ilgili kanunlar, kararnameler, yönetmelikler ve genelgeler bağlamında akıllı şehir kavramının mevzuat boyutu ele alınarak, akıllı şehirler ve yasal mevzuat meselesi incelenmiştir. Bu çerçevede evvela akıllı şehir kavramına altlık olmak üzere bazı kavramlar açıklanmış; ardından akıllı şehir kavramı uygulama ve teori bağlamında incelenmiştir. Daha sonra Türk Hukuk Sisteminde idarenin hareket şekline ilişkin genel bilgiler verilmiştir. Bilahare önce anayasal düzeyde konu incelenmiştir. Anayasal düzeyde akıllı şehir kavramının anayasal temelleri açıklanmaya çalışılmıştır. Metnin ana gövdesinde ise akıllı şehir konusunun hangi mevzuatta ne şekilde yer aldığı üzerinde durulmuştur.
Atıf yapmak için : Özdemir, S. (2025). Akıllı şehirler ve yasal mevzuat. Thinking of Urban Decoding Journal (TUDEJ), 2(1), 13-42. https://doi.org/10.69992/0.2025.9

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Thinking Of Urban Decoding Journal
2025, Cilt2, Sayı1
E-ISSN: 3108-4885
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Akbulut, E. (2013). Türk İdare Hukukunda Kanunî İdare İlkesi, Beta Yayınları, İstanbul.
  2. Akıncı, A.N. (2019). Büyük Veri Uygulamalarında Kișisel Veri Mahremiyeti, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Sektörler ve Kamu Yatırımları Genel Müdürlüğü Uzmanlık Tezi, Ankara.
  3. Akkurt, S.S. (2020). Kişisel veri kavramının hukuki niteliğine ilişkin yaklaşımlara mukayeseli bir bakış, Kişisel Verileri Koruma Dergisi, (2)1.
  4. Akman, Ç., Akçay, E.Y. (2019). Türkiye’de cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde politika kurulları: ABD ile karşılaştırması, Yasama Dergisi, (40).
  5. Aktan, E. (2018). Büyükveri: Uygulama alanları, analitiği ve güvenlik boyutu, Bilgi Yönetimi Dergisi, (1)1.
  6. Akyılmaz, B., Sezginer, M., Kaya, C. (2009). Türk İdare Hukuku, Seçkin Yayınevi, Ankara.
  7. Alavi, S., Khadem, S., Janatyan, N., Kannan, D. (2024). Smart waste management 4.0: The transition from a systematic review to an integrated framework, Waste Management, February, 174(6).
  8. Allahar, H. (2020). What are the challenges of building a smart city?. Technology Innovation Management Review, September, (10)9.
  9. Alp, O. (2016). Önsöz, Kartografya ve Uygulamaları Ders Notları, (Yazar. Selman Çobanoğlu), Harita Genel Komutanlığı Yayınları, Ankara.
  10. Anayasa Mahkemesi Kararları, www.anayasa.gov.tr.
  11. Arslan, R., Özdemir, T., Akyüz, İ. (2017). Türkiye mobilya sektörü açısından tasarım sürecinde bilgisayar kullanımının önemi ve sektöre yönelik bilgisayar destekli tasarım (CAD) yazılımlarının incelenmesi, İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi, (6)3.
  12. Atar, Y. (2019). Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hukukî rejimi ve anayasallık denetimi, Anayasa Yargısı Dergisi, (39)1.
  13. Ayataç, H., Yarımoğlu, T. C., Karaserçe, E. (2018). Erişilebilir akıllı kentler, Şehir ve Düşünce, (18).
  14. Bal, M. (2010). İptal Davalarında Hukuka Uygunluk Denetiminin Sınırları, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
  15. Balta, T. B. (1970). İdare Hukuku-I, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, Ankara.
  16. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu. (2022). Nesnelerin İnterneti Tabanlı Akıllı Şehirler Araştırma Raporu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Yayınları, Ankara.
  17. Camero, A., Alba, E. (2019). Smart city and information technology: A review. Cities 93, (84)9.
  18. Ceylan, M. (2021). İdarî Yaptırımların Düzenlenmesinde ve Uygulanmasında Yetki, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  19. Coğrafî Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü. (2024). https://webdosya.csb.gov.tr/db/cbs/icerikler/ver-tan-mlamadokumanlar-vestandartlar_v4-20210329083330.pdf, 24.07.2024.
  20. Çakıcı, K., Kızılboğa Özaslan, R. (2021). Birleşmiş milletler 2030 sürdürülebilir kalkınma amaçlarının akıllı kent uygulamalarındaki karşılığı: İstanbul büyükşehir belediyesi örneği, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, (12)2.
  21. Çarıkçı, O. (2010). Türkiye’de e-devlet uygulamaları üzerine bir araştırma, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (2)12.
  22. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2019). 2020-2023 ulusal akıllı şehirler stratejisi ve eylem planı, https://www.akillisehirler.gov.tr/wp-content/uploads/EylemPlani.pdf, 24.07.2024.
  23. Demirel, Z., Gülsever, F. Z. (2012). Türkiye’de toprak reformu ve uygulamaları, http://www.tarimreformu.gov.tr/library/belge/b_Turkiye_toprak%20reformu_uygulamalari.pdf, e.t.08.10.2012.
  24. Devellioğlu, F. (2007). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Aydın Kitabevi Yayınları, Ankara.
  25. Dilek, E. (2021). Trafiğe bir soluk. Akıllı ulaşım sistemleri, Şehir ve Düşünce, (18).
  26. Doğanyiğit, S. (2021). Açıklamalı – İçtihatlı – Sorun Çözümlü Belediye Kanunu ve Büyükşehir Belediye Kanunu, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  27. Erkul, R. E. (2014). Türkiye’de e-Devlet Sürecinde Aktörlerin Algıları: Sorunlar ve Çözüm Önerileri, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, Ankara.
  28. Gemalmaz, H.B. (2018). Mülkiyet Hakkı (Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru El Kitapları Serisi - 6), Avrupa Konseyi Yayınları, Ankara.
  29. Gözler, K. (2009). İdare Hukuku C-I, Ekin Yayınları, Bursa.
  30. Günday, M. (2004). İdare Hukuku, İmaj Yayınevi, Ankara.
  31. Güneş, M., Beyazıt, E. (2012). Türkiye’de yerelde yönetişim olanakları: Kent konseyleri, Turgut Özel Uluslararası Ekonomi ve Siyaset Kongresi-II Küresel Değişim ve Demokratikleşme Bildiriler Kitabı, 19-20 Nisan, İnönü Üniversitesi Yayınları, Malatya.
  32. Gürseler, İ.G. (2008). İnsan hakları, çevre, anayasa, TBB Dergisi, (75).
  33. Hamza Çelikyay, H., Emecen, A., Kadiroğlu, R. (2017). Black box application in public transportation as an intelligent transport system and the results of driver performance: The case of Istanbul electricity, tramway and tunnel administration (IETT) black box project, Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences, (22) Special Issue on Kayfor 15.
  34. Kalabalık, H. (2019). Kısa İdare Hukuku (İdare Hukukunun Ana Hatları), Seçkin Yayınları, Ankara.
  35. Kanar, M. (2009). Osmanlıca Türkçesi Sözlüğü, Say Yayınları, İstanbul.
  36. Katı, Ö. (2021). Türkiye’de Elektronik Devletin Ortaya Çıkışı ve Gelişimi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Edirne.
  37. Kaygısız, Ü., Aydın, S.Z. (2017). Yönetişimde yeni bir ufuk olarak akıllı kentler, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Mart, (9)18.
  38. Kozlowski, W., Suwar, K. (2021). Smart city: Definitions, dimensions, and initiatives. European Research Studies Journal, (24) Special Issue 3.
  39. Küçükerbaş, M. N. (2021). Bilgisayar destekli tasarım programı rhinoceros ile ses dosyalarının forma dönüştürülmesi, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, (11)3.
  40. Mehmed Kenan. (2018). Hukuk-ı İdare - 1913 (Transkripsiyon), (Edit. Halit Uyanık) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ord. Prof. Dr. Sıddık Sami Onar İdare Hukuku ve İlimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayınları, İstanbul.
  41. Mevzuat: Anayasa / Kanun / Kararname / Karar / Yönetmelik / Genelge, www.resmigazete.gov.tr, www.mevzuat.gov.tr.
  42. Mohanty, S.P., Choppali, U., Kougianos, E. (2016). Everything you wanted know about smart cities, IEEE Consumer Electronics Magazine, July, 5(3).
  43. Nohutçu, A., Akpınar, A. (2022). Türkiye’de yerel yönetimler akıllı şehirler için ne kadar hazır?: Politika belgeleri üzerinden bir inceleme, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (48).
  44. Oladimeji, D., Gupta, K., Kose, N.A., Gundogan, K., Ge, L., Liang, F. (2023). Smart transportation: An overview of technologiesand applications, Sensors, April, 23(8).
  45. Örselli, E., Akbay, C. (2018). Bir kenti geleceğe taşıma ve kent alışkanlıklarını değiştirme projesi olarak akıllı kentler, Kent Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar ve Etkin Belediyecilik Uygulamaları (Edit. Mehmet Mecek, Bekir Parlak, Emin Atasoy), Nobel Yayıncılık, Ankara.
  46. Özdemir, S. (2018). İmar kavramı üzerine bir değerlendirme, Mahallî İdareler Dergisi, Eylül, (69).
  47. Özdemir, S. (2018). Yerindelik yasağı kuralının idarî yargı bakımından incelenmesi, Adalet Dergisi, Ocak, 60.
  48. Özdemir, S. (2023). Mahalle muhtarları ve görevden uzaklaştırma, Ankara Barosu Dergisi, (81)4 Cumhuriyet 100. yıl özel sayısı.
  49. Özdemir, S. (2023). Mukayeseli bir inceleme: Yapı denetiminde “inşaata” başlama ve yapı ruhsatında “yapıya” başlama, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, (13)25.
  50. Özlü, T.Ç. (2002). eAvrupa+, Avrupa bilgi toplumu ve Türkiye, Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, (1)2 Bahar.
  51. Öztopcu, A., Salman, A. (2019). Sürdürülebilir kalkınmada akıllı kentler, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (41).
  52. Öztürk, E. (2023). Akıllı mekan yönetimi, https://www.akillisehirler.gov.tr/wp-content/uploads/KapasiteGelistirme/Egitim_Sunum/PDF/Akilli_Mekan_Yonetimi.pdf, 17.12.2023.
  53. Pashayeva, A. (2022). Karabağ’ın “akıllı şehir” ve “akıllı köy”leri hakkında, Dirençli Şehirler İçin Vizyoner Yönetim Kartepe Zirvesi (Edit. Hamza Ateş), Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Yayınları, Kocaeli.
  54. Reddy, V., Krishna, S., Kumar, R. (2017). Study on concept of smart city and its structural components, International Journal of Civil Engineering and Technology, August, (8)8.
  55. Riskli Yapılar Dairesi Başkanlığı. (2021). Riskli yapı tespit sürecinin ARAAD bilgi sisteminde yürütülmesine yönelik sunum, https://webdosya.csb.gov.tr/db/altyapi/icerikler/12-araad-eg-t-m--20211104105920.pdf, 11.06.2024.
  56. Riskli Yapılar Dairesi Başkanlığı. (2023). ARAAD bilgi sistemi bilirkişi modülü kullanım kılavuzu, https://webdosya.csb.gov.tr/db/altyapi/icerikler/b-l-rk-s--kilavuz-20230126145002.pdf, 11.06.2024.
  57. Sarı, Ö.K. (2019). İdare Hukuku Bağlamında E-Devlet Dönüşümü ve UYAP, Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale.
  58. Seçkin, S., Üstün, G. (2015). İdarî işlemlerde takdir yetkisi ve gerekçe ilkesi, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, (21)2 Mehmet Akif Aydın’a armağan sayısı.
  59. Tiryaki Çelebi, E. (Edit.) (2015). Akıllı şehirler, Türkiye İnşaat Malzemesi Sanayicileri Derneği Dergisi, Nisan, (21).
  60. Ulu, G. (2011). İdarî İşlemin Yetki Unsuru, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Bursa.
  61. URL-1. “e-Devlet Kapısı Tarihçesi”, https://www.turkiye.gov.tr/bilgilendirme?konu=siteHakkinda, 17.12.2023.
  62. URL-2. https://tucbs-public-api.csb.gov.tr/tucbs/tucbs_temel_dokumanlar/, 24.07.2024.
  63. Üstündağ, Ö., Akarsu, E. E. (2007). Yerel yönetimlerde akıllı kent haritaları hazırlanması gerekliliği (Elâzığ örneği), Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, (6)1.
  64. Varisha Begum, V., Kavitha, M. Smart cities and green building 5, https://www.researchgate.net/profile/M-Kavitha-8/publication/376601294_22_SMART_CITIES_AND_GREEN_BUILDING_TECHNOLOGY/links/658930ef0bb2c7472b0d11c8/22-SMART-CITIES-AND-GREEN-BUILDING-TECHNOLOGY.pdf, 24.07.2024.
  65. Yıldırım, R. (2018). İdare Hukukuna Giriş, (Edit. Mustafa Avcı), Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.
  66. Yıldırım, R., Çınarlı, S. (2019). Türk İdare Hukuku Dersleri - C.II, Astana Yayınları, Ankara.
  67. Yıldız, H. (2019). İdarenin Re’sen İcra Yetkisi, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  68. Yılmaz, M. (2021). Akıllı kent uygulamalarının yeşil ekonomi açısından değerlendirilmesi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadî ve İdarî Bilimler Fakültesi Dergisi, (6)12.